Vrijheid van informatie en de samenleving

Door Auredium op woensdag 7 maart 2012 09:00 - Reacties (1)
Categorie: De digitale Samenleving, Views: 2.529

Banner


Welkom bij deze aller eerste blog van jullie eigenste Auredium. Wie het nieuws heeft gevolgd in het afgelopen jaar zal met enige regelmaat zijn aangelopen tegen termen zoals ACTA, SOPA en Anonymous. Deze termen en de achterliggende betekenis ervan hebben ieder te maken met de vrijheid van informatie op het internet. Maar wat betekend nu ‘vrijheid van informatie’ en waarom is het zo belangrijk voor onze samenleving. In deze blog wil ik graag uitlichten wat vrijheid van informatie is, waar het vandaan komt en wat de voor en nadelen van deze vrijheid zijn.
Vrijheid van informatie is al heel oud. Het principe bestaat eigenlijk al zo lang als er informatie tussen mensen kan worden uitgewisseld. Als we kijken naar het verleden is een opmerkelijk iets dat vrijheid van informatie vooral opvalt door het gebrek aan vrijheid. We komen hierbij gelijk aan de tegenpool van vrijheid; het afschermen van informatie.

Als we kijken naar het afschermen van informatie hoeven we in het verleden alleen maar te kijken naar de politiek van de oudheid of naar oorlogsvoering. In deze zaken werd bewust informatie achter gehouden als gevreesd werd dat de informatie nadelig kon zijn voor een politicus, legerleider of land. Zowel vroeger als nu werden mensen die te veel wisten vermoord of anderzijds het zwijgen opgelegd. Vanuit het standpunt van informatie afschermen komt ook encryptie. Denk bijvoorbeeld maar aan de code welke Julius Caesar gebruikte voor het verzenden van militaire berichten.
Vrijheid van informatie is net als het afschermen van informatie altijd aanwezig geweest maar valt vaak veel minder op. Een goed voorbeeld zou bijvoorbeeld de democratie van het oude Griekenland zijn. Deze vrijheden van mensen betekenen indirect ook dat ze meer zaken mochten zeggen maar niet zomaar grenzeloos. De vrijheid van informatie speelde en speelt zich altijd af in een kader wat door afscherming wordt bepaald.

Als we kijken naar een grote verandering in vrijheid van informatie voor de komst van het internet dan kunnen we twee punten in mijn mening wel aanstippen; De komst van de boekdrukkunst en het tijdperk van de verlichting.
Met de komst van de boekdrukkunst verspreidde kennis zich sneller en goedkoper. Hierdoor konden minder geschoolden ook meer kennis te weten komen. Denk bijvoorbeeld aan de Bijbel welke door de komst van de boekdrukkunst bij iedere wat betere middenstandfamilie in bereik kwam. Kennis werd makkelijker benaderbaar voor meer mensen en dit resulteerde erin dat mensen zich sneller uitspraken over zaken in de samenleving.

Het tijdperk van de verlichting was vooral de manier waarop kennis werd vastgelegd en welke kennis als betrouwbaar kon worden beschouwd. Kennis die geen grondige onderbouwing had maar al eeuwen op werd vertrouwd was plotseling niet meer heilig en werd bekritiseerd. De oorzaak van deze nieuwe visie werd geleid door de vele ontdekkingen overzee in verschillende kolonies en door het opstellen van regels waarmee kennis toetsbaar moest zijn.

We zien dus een trend waarin technologische ontwikkelingen ervoor zorgen dat kennis voor grotere groepen beschikbaar komt en dit uiteindelijk leid tot maatschappelijke veranderingen. De komst van het internet is in dat licht een enorme doorbraak met zowel negatieve als positieve kanten. Het is het grootste informatieve netwerk ter wereld en kent de meeste gebruikers van een informatiemedium ooit. In een dergelijk fenomeen is het niet meer dan natuurlijk dat verschillende groepen welke elkaar in de reguliere samenleving nooit ontmoetten elkaar plotseling wel ontmoeten. Conflicterende visies op wat wel en niet goed is botsen met elkaar waardoor de wereld wanhopig tracht controle te krijgen op de enorme stortvloed van informatie en impulsen die plaats vinden. Iedere groep met zijn eigen visie vecht voor de overhand in de wereld.

In mijn nederige mening is vrijheid van informatie en vrijheid van meningsuiting een hoeksteen van een gezonde, zichzelf verbeterende samenleving. Het inperken van dergelijke informatie en vrijheden mag alleen derhalve gebeuren als het niet wordt gebruikt om kritische meningen de mond te snoeren. Een verdrag zoals ACTA is in die zin voor mijn ogen gevaarlijk omdat het de deur open zet naar censureren door overheden. Waar wij zien dat landen met minder dan democratische regeringen nu al controle invoeren op grote schaal kunnen wij stellen dat een verdrag zoals ACTA kan worden gebruikt door overheden en commercie om kritische geluiden uit de samenleving in te dammen en zo de fragiele machtsbalans tussen Overheden, bevolking en corporaties te verstoren.

Anderzijds is het zo dat informatie welke onmogelijk voor een groeiende en zichzelf verbeterende samenleving niet zomaar klakkeloos moet worden getolereerd. Er moet altijd een constante afweging zijn tussen wat wel en niet goed is gebaseerd op een afgewogen standpunt waarbij overheid, commercie en bevolking een even zwaar tellende mening dienen te hebben welke los dient te staan van financiŽle of politieke motivatie.

Een balans vinden in dergelijk complex systeem is een zeer grote uitdaging, maar een uitdaging die de moeite waar dis. Als we momenteel vertrouwen op de systemen van vroeger worden wij als samenleving en misschien wel als ras gelimiteerd door ons zelf. Als we daarentegen een nieuw systeem weten te ontwikkelen zal dit uiteindelijk voor een nieuwe impuls voor de ontwikkeling van de samenleving in zijn geheel.
In dat licht mogen we stellen dat een niet goed functionerend systeem zal leiden tot expressies van onbalans. Als de overheid of de corporaties te veel macht naar zich toe trekken zal dit resulteren in ‘civiele ongehoorzaamheid’ zoals het fenomeen Anonymous. Anderzijds zal een te sterke vrijheid voor de bevolking wellicht leiden tot chaos en exploitatie van persoonsgegevens door corporaties en individuen.
Wellicht dat over driehonderd jaar mensen terug kijken naar dit tijdperk zoals wij nu het tijdperk van de verlichting bekijken en de komst van de boekdrukkunst.

Nuttige links:
Julius Ceasar Cipher: http://en.wikipedia.org/wiki/Caesar_cipher
Boekdrukkunst (Nederlands): http://nl.wikipedia.org/wiki/Boekdrukkunst
Tijdeperk van de verlichting: http://nl.wikipedia.org/wiki/Verlichting_(stroming)

Volgende: Virtueel geld en andere tastbare zaken 03-'12 Virtueel geld en andere tastbare zaken

Reacties


Door Tweakers user 4VAlien, donderdag 8 maart 2012 14:31

De overheid is van het volk, dus deze zou standaard alles moeten openbaren. Uitzonderingen kunnen alleen gemaakt worden wanneer de privacy van burgers geschaad wordt (maar niet ambtenaren/politic in functie). En misschien wanneer 3e partijen zoals bedrijven betrokken zijn bij een nog lopende aanbesteding.

Reageren is niet meer mogelijk